Trong nhóm phân bón lá NPK, công thức 20 20 20 thường được xem như một lựa chọn an toàn vì tỷ lệ dinh dưỡng cân đối. Nhiều nhà vườn gọi đây là phân tổng hợp, phân đa năng, có thể dùng cho nhiều cây và nhiều giai đoạn. Khi cần một công thức “dễ dùng”, ít phải suy nghĩ quá nhiều, 20 20 20 thường là cái tên xuất hiện đầu tiên trong quyết định mua và trong lịch phun.
Trichoderma là vi sinh có lợi. Vi sinh chỉ phát huy khi có môi trường sống phù hợp và khi cách dùng bám sát mục tiêu sinh học của nó. Vì vậy, xử lý đất hiệu quả không bắt đầu từ câu hỏi “mua loại nào”, mà bắt đầu từ ba câu hỏi nền tảng. Đất đang gặp vấn đề gì, mục tiêu xử lý là gì, và điều kiện đất hiện tại có đủ để vi sinh hoạt động hay không. Nếu bỏ qua ba câu hỏi này, người trồng rất dễ rơi vào vòng lặp: đổi sản phẩm, tăng lượng, hoặc kết luận vi sinh không hiệu quả, trong khi gốc rễ nằm ở điều kiện nền.
Cà chua là một trong những loại rau quả mẫn cảm nhất với điều kiện đất, dinh dưỡng, độ pH và độ ẩm. Chỉ cần tưới dư nước, mưa kéo dài, dung dịch tưới có độ dẫn điện EC tăng đột ngột hoặc pH lệch khỏi ngưỡng thích hợp là rễ bắt đầu bị tổn thương. Hậu quả thường gặp là vàng lá, thối rễ, cây đứng lại không phát triển, tỉ lệ đậu trái giảm và năng suất cuối vụ đi xuống rất rõ.
Sầu riêng là một trong những cây ăn trái có nhu cầu dinh dưỡng rất cao và lại cực kỳ mẫn cảm với các dạng stress, đặc biệt trong các giai đoạn quan trọng như sau mưa lớn, thời điểm chuyển mùa và lúc đang mang trái non. Chỉ cần một đợt ngập úng, một lần bón phân hơi nặng tay hoặc một đợt nắng nóng kéo dài là cây có thể phản ứng rất mạnh, rụng lá, rụng trái và suy kiệt.
Trong nhóm các chất hữu cơ dùng cho nông nghiệp hiện đại, Humic acid luôn được xem là một trong những hoạt chất có ảnh hưởng sâu rộng nhất lên cả đất và cây trồng. Điểm đặc biệt của Humic không nằm ở tác dụng tức thời như một loại thuốc kích thích, mà ở khả năng điều chỉnh dần dần cấu trúc đất, môi trường vùng rễ và cơ chế sinh lý bên trong cây.
Humic acid là một hướng tiếp cận khác. Đây là hoạt chất hữu cơ có nguồn gốc tự nhiên, giúp kích rễ theo cơ chế sinh học bền vững, không ép cây tăng trưởng đột ngột mà điều chỉnh dần môi trường đất và vùng rễ. Tuy nhiên, không phải loại Humic nào cũng giống nhau. Mỗi dạng có khác biệt về tốc độ tan, hàm lượng nhóm chức hoạt động, khả năng tạo phức chelate, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kích rễ.
Trong nhóm phân bón lá NPK, công thức 30 10 10 xuất hiện dày đặc trên thị trường và thường được nhắc đến như một lựa chọn “lên tán nhanh”. Nhiều nhà vườn quen với cảm giác sau một đến vài lần phun, tán cây xanh hơn, đọt bung mạnh hơn, lá mới nhìn dày và sáng màu hơn. Chính phản ứng nhanh và dễ quan sát này khiến 30 10 10 trở thành công thức được dùng lặp lại ở nhiều mô hình, từ cây ăn trái, cây công nghiệp cho đến rau màu.
Trong nhóm phân bón lá NPK, 10 60 10 thường được nhắc đến như một công thức có mục tiêu rất rõ. Hàm lượng lân cao khiến nhiều người mặc định rằng chỉ cần phun đúng loại này là cây sẽ ra rễ mạnh hơn hoặc dễ phân hóa mầm hoa hơn. Từ đó, 10 60 10 trở thành lựa chọn quen thuộc trong các giai đoạn nhạy như trước ra hoa, sau khi cây bị đứt rễ nhẹ, hoặc khi muốn “kéo cây” chuyển pha sinh trưởng.
Fulvic acid và Humic acid đều thuộc cùng họ axit humic, là phần hữu cơ có giá trị nhất trong đất canh tác. Cả hai cùng giúp cây trồng hấp thu dinh dưỡng tốt hơn và tăng sức chống chịu, vì vậy nhiều nhà vườn dễ có cảm giác chúng giống nhau. Thời gian gần đây, Fulvic được nhắc đến nhiều và thường được quảng bá là mạnh hơn Humic, đặc biệt khi phun qua lá hay xử lý sau stress.
Trong mọi mô hình canh tác hiện nay, phân bón NPK gần như luôn xuất hiện trong công thức dinh dưỡng. Đây là nguồn cung cấp ba nguyên tố khoáng đa lượng quan trọng nhất cho cây trồng, gồm đạm, lân, kali. Ba nguyên tố này quyết định khả năng sinh trưởng thân lá, hình thành bộ rễ, quá trình ra hoa, đậu trái và phát triển kích thước, chất lượng nông sản.
