Chuẩn bị tưới gốc, thấy humic, fulvic và Trichoderma đều được dùng để chăm sóc vùng rễ, nhiều nhà vườn muốn pha chung cho đỡ một lượt công. Nhưng trước khi đổ các sản phẩm vào bồn, cần kiểm tra chúng có dùng chung được ở nồng độ định pha hay không. Một bồn dung dịch nhìn trong, không vón cục vẫn có thể ảnh hưởng đến khả năng sống của nấm.
Humic, fulvic có thể được sử dụng cùng Trichoderma trong chương trình chăm sóc cây. Chỉ pha humic, fulvic để tưới chung với Trichoderma khi có hướng dẫn hoặc kết quả kiểm tra cho đúng cặp sản phẩm định dùng. Nếu nhãn chưa nói rõ, nên hỏi nhà sản xuất và bố trí dùng riêng trong lúc chờ xác nhận. Cách quyết định này giúp tiết kiệm công khi có thể pha chung, đồng thời giữ được chất lượng chế phẩm vi sinh.
Humic, fulvic và Trichoderma hỗ trợ vùng rễ ra sao?
Humic và fulvic được dùng để hỗ trợ dinh dưỡng, sinh trưởng rễ hoặc cải thiện một số đặc tính của đất, tùy nguyên liệu và cách sử dụng. Trichoderma là nấm sống; những chủng được chọn làm chế phẩm có thể phát triển ở vùng rễ, tham gia phân giải vật liệu hữu cơ hoặc đối kháng với một số tác nhân gây bệnh. Công dụng cụ thể cần xem theo chủng và sản phẩm.
Vì có vai trò khác nhau, các nhóm này có thể được bố trí trong cùng kế hoạch chăm sóc. Tuy vậy, để nấm hoạt động tốt, sản phẩm phải còn chất lượng và được đưa vào vùng đất có độ ẩm, điều kiện thoát nước phù hợp. Nếu cây đang suy vì úng hoặc tổn thương rễ, cần xử lý nguyên nhân đó trước; phần humic, fulvic và cây chậm ra rễ giải thích kỹ hơn cách kiểm tra.
Trong bồn pha, nấm tiếp xúc trực tiếp với humic, fulvic và các thành phần đi kèm. Vì vậy, trước khi gộp các lượt tưới, cần xem công thức sau pha có phù hợp với chế phẩm vi sinh đang dùng hay không.
Điều kiện để tưới chung với Trichoderma
Trước tiên, lấy đúng tên và dạng sản phẩm định dùng để tra hướng dẫn. Cùng mang tên humic nhưng có loại là muối humate, có loại chứa nhiều phần không tan, có loại phối thêm NPK hoặc phụ gia. Chế phẩm Trichoderma cũng khác nhau về chủng nấm, mật độ sống và chất mang.
Do đó, một hướng dẫn pha chung cần chỉ rõ sản phẩm nào, nồng độ bao nhiêu và thời gian được lưu sau pha. Bảng dưới đây giúp chọn cách làm theo thông tin đang có:
| Tình huống |
Cách bố trí |
| Đúng cặp sản phẩm có hướng dẫn hoặc kết quả kiểm tra cho phép pha chung | Dùng trong phạm vi nồng độ, nguồn nước, thứ tự pha và thời gian được hướng dẫn |
| Chỉ có hướng dẫn dùng riêng, chưa có thông tin về cặp định pha | Dùng tách từng lượt và hỏi nhà sản xuất trước khi ghép chung bồn |
| Hướng dẫn ghi không phối trộn, hoặc hệ thống còn đầu vào gây bất lợi cho chế phẩm | Không pha chung; bố trí lại lượt tưới theo hướng dẫn tương tác của các sản phẩm liên quan |
Khi tra bảng tương hợp, nên đọc cả phần ghi chú. Có kết quả chỉ đánh giá dung dịch pha loãng để tưới, không đánh giá bồn phân mẹ đậm đặc. Một số bảng cũng tách riêng khả năng trộn đều với ảnh hưởng đến nấm sống; cần xem đủ cả 2 phần.
Đặc biệt, độ tan của fulvic không cho biết nấm có chịu được hỗn hợp hay không. Phần đặc tính của humic và fulvic giúp hiểu vì sao dung dịch có thể thay đổi khi pha, còn khả năng sống của Trichoderma phải được kiểm tra với công thức cụ thể.
Thử trong bình nhỏ kiểm tra được những gì?
Sau khi đã có hướng dẫn phối hợp, thử một lượng nhỏ bằng nguồn nước thực tế sẽ giúp phát hiện vón cục, tạo gel, phân lớp hoặc bông cặn bất thường. Pha theo đúng nồng độ của lượt tưới, không tăng đặc để thử cho nhanh.
Nên giữ thêm một mẫu Trichoderma pha riêng với cùng nguồn nước để so sánh. Một số chế phẩm vốn có chất mang lắng xuống; mẫu pha riêng giúp nhận ra phần cặn có sẵn và thay đổi xuất hiện sau khi thêm sản phẩm khác. Nếu hỗn hợp phát sinh cặn khác thường hoặc khó khuấy đều, dừng lại để kiểm tra trước khi dùng qua béc hay đường ống.
Quan sát bằng mắt chỉ kiểm tra được trạng thái dung dịch. Muốn biết bào tử còn sống và nảy mầm tốt hay không, cần kết quả kiểm tra sinh học sau khi tiếp xúc với hỗn hợp.
Việc thử này cũng không đặt ra một tỷ lệ pha mới. Liều humic, fulvic và Trichoderma vẫn phải theo hướng dẫn của từng sản phẩm và điều kiện phối hợp đã được kiểm tra.
Cách pha và tưới khi đã có hướng dẫn dùng chung
Khi cặp sản phẩm được phép dùng chung, hãy chuẩn bị theo lượng cần cho một lượt tưới. Trình tự dưới đây giúp kiểm tra các điểm dễ bị bỏ sót; thứ tự đưa từng sản phẩm vào bồn vẫn theo hướng dẫn của cặp đang dùng.
1. Kiểm tra bồn, nước và đường ống
Xem lần trước bồn và dụng cụ đã chứa gì, nhất là thuốc trừ nấm hoặc chất sát khuẩn. Vệ sinh theo hướng dẫn, tránh để dư lượng đi vào lượt dùng vi sinh. Đồng thời kiểm tra hệ thống có đang châm chất khử trùng vào nước hay không để bố trí lại theo yêu cầu của chế phẩm.
Dùng nguồn nước có chất lượng phù hợp với sản phẩm, đặt bồn nơi râm mát và tránh nước nóng. Nếu hướng dẫn quy định pH hoặc giới hạn chất lượng nước, cần kiểm tra những chỉ tiêu đó; không lấy khoảng chịu pH của một chủng nấm áp cho mọi chế phẩm Trichoderma.
2. Pha đúng nồng độ và thứ tự
Đọc kỹ hướng dẫn xem chế phẩm vi sinh cần được phân tán riêng trong nước trước hay có thể đưa trực tiếp vào bồn đã pha loãng. Nếu hướng dẫn yêu cầu hòa phần dinh dưỡng trước, pha loãng phần đó rồi mới thêm vi sinh theo trình tự được chỉ dẫn.
Tránh đổ Trichoderma trực tiếp vào humic, fulvic đậm đặc rồi mới thêm nước. Dù dung dịch cuối cùng loãng, nấm vẫn đã tiếp xúc với phần đậm đặc ở bước đầu. Với sản phẩm có phối NPK, nên kiểm tra thêm các điểm được nêu trong bài humic, fulvic pha chung NPK.
3. Khuấy theo yêu cầu và tưới trong thời gian cho phép
Chế phẩm có bào tử hoặc chất mang cần được phân bố đều để lượng đưa ra đầu và cuối lượt tưới không chênh nhau quá nhiều. Khuấy theo yêu cầu của sản phẩm và tính lượng pha vừa đủ dùng trong thời gian được hướng dẫn.
Không tự thêm đường, mật rỉ hay để hỗn hợp qua đêm nhằm “nhân nấm”. Muốn nhân nuôi cần quy trình kiểm soát riêng; bồn pha để tưới không được kiểm soát như môi trường nuôi cấy. Sau khi pha, ưu tiên sử dụng trong thời gian đã được nhà sản xuất xác nhận.
4. Tưới vào vùng rễ và kiểm soát lượng nước
Với mục tiêu chăm sóc rễ, đưa chế phẩm đến vùng đất có rễ hoạt động theo hướng dẫn sử dụng. Đất cần có độ ẩm phù hợp và thoát nước; nếu đang úng, cần xử lý nước đọng trước khi bố trí lượt tưới tiếp.
Lượng nước mang chế phẩm được tính vào tổng lượng tưới của cây. Khi dùng nhỏ giọt, kiểm tra chế phẩm có phù hợp với hệ thống, yêu cầu lọc và cách châm hay không. Không tự bỏ bộ lọc hoặc tăng áp để đưa chế phẩm không phù hợp qua đường ống. Phần cách sử dụng fulvic hướng dẫn thêm cách chọn đường dùng theo dạng sản phẩm.
Nếu chưa được hướng dẫn pha chung thì dùng riêng thế nào?
Có thể tiếp tục dùng từng sản phẩm theo hướng dẫn riêng, bố trí thành các lượt chăm sóc phù hợp với công việc trong vườn. Cách này không đòi hỏi ghép thêm một công thức pha mới và cũng giúp theo dõi lượng đã dùng rõ hơn.
Trước khi xếp lượt Trichoderma, xem lại các đầu vào vừa sử dụng, đặc biệt là thuốc trừ nấm, chất sát khuẩn và vôi. Nếu có yêu cầu cách thời gian, thực hiện theo đúng cặp sản phẩm liên quan. Chỉ tưới tách lượt nhưng vẫn để chất sát khuẩn chạy trong đường ống thì chưa xử lý được nguồn gây bất lợi cho nấm.
Khoảng cách giữa các lượt phải theo sản phẩm và điều kiện sử dụng, không ấn định chung 3, 5 hay 7 ngày. Khi hỏi nhà sản xuất, nên gửi tên đầy đủ các sản phẩm, liều dự kiến, cách tưới và những vật tư vừa dùng để nhận được hướng dẫn đúng trường hợp.
Fulvic phối hợp như Multibon có pha với Trichoderma được không?
Multibon công bố fulvic axit 50%, amino axit 9% và NPK 4-0-11. Khi xem xét tưới chung với Trichoderma, cần tính đến toàn bộ công thức này, gồm cả phần dinh dưỡng và các thành phần đi kèm.
Hướng dẫn dùng Multibon cùng phân bón không xác nhận riêng khả năng pha với mọi chế phẩm Trichoderma. Nếu chưa có hướng dẫn cho đúng cặp định dùng, bố trí riêng từng sản phẩm theo hướng dẫn của chúng và hỏi thêm nhà sản xuất về khả năng phối hợp.
Trước lượt tưới, kiểm tra lại 3 việc: đúng cặp sản phẩm, đúng điều kiện pha và đúng thời gian sử dụng sau pha. Sau tưới, ghi lượng đã dùng cùng tình trạng đất, rễ và sinh trưởng để theo dõi. Nếu cây héo hơn hoặc vùng rễ tiếp tục úng, cần kiểm tra lại nước và rễ trước khi bổ sung thêm chế phẩm.
